Ποια είναι η αιτία των οστεοπορωτικών καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης;

Οι κυριότερες αιτίες οστεοπορωτικών καταγμάτων είναι η πρωτοπαθής και η δευτεροπαθής οστεοπόρωση. Οι συχνότερες μορφές της πρωτοπαθούς οστεοπόρωσης είναι η μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση, η γεροντική οστεοπόρωση και η ιδιοπαθής οστεοπόρωση.

Ποιοί άλλοι παράγοντες θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην πρόκληση ενός οστεοπορωτικού κατάγματος;

Οι παράγοντες που προκαλούν δευτεροπαθή οστεοπόρωση είναι: ο σακχαρώδης διαβήτης, η νόσος και το σύνδρομο Cushing (υπερκορτιζολαιμία), ο υπερπαραθυρεοειδισμός, η χρόνια χρήση κορτικοειδών, η δρεπανοκυτταρική αναιμία, το πολλαπλούν μυέλωμα και η παρατεταμένη ακινητοποίηση για οποιοδήποτε λόγο.

Σε ποια ηλικία εμφανίζεται συχνότερα η οστεοπόρωση;

Στην Ελλάδα έχει βρεθεί ότι σε άτομα άνω των 60 χρόνων το19% των γυναικών και το 11% των ανδρών παρουσιάζουν οστεοπόρωση.

Πόσο συχνά είναι τα οστεοπορωτικά κατάγματα στο γενικό πληθυσμό;

Το 25% των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση μπορεί να εμφανίσουν συμπιεστικά κατάγματα των σπονδύλων. Με την πάροδο της ηλικίας, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει και φτάνει στο 40% σε γυναίκες ηλικίας άνω των 80 ετών.

Χρειάζεται μεγάλη βία για να συμβεί ένα οστεοπορωτικό κάταγμα;

Δυστυχώς τα οστεοπορωτικά κατάγματα συμβαίνουν χωρίς ιδιαίτερη βία ακόμα και αυτομάτως πολλές φορές , δηλαδή χωρίς ο ασθενής να υποστεί οποιονδήποτε τραυματισμό. Αυτό συμβαίνει λόγω της ευθρυπτότητας των σπονδυλικών σωμάτων τα οποία παρουσιάζουν την υφή μιας φρυγανιάς.

Ποια είναι τα συμπτώματα που έχει ο ασθενής με οστεοπορωτικό κάταγμα σπονδυλικής στήλης;

Ο οξύς πόνος στη ράχη ή στη μέση, που δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στα παυσίπονα και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, είναι το σημαντικότερο σύμπτωμα των ασθενών με οστεοπορωτικά κατάγματα στα αρχικά στάδια της νόσου. Αν μείνουν χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσουν σε παραμόρφωση του κορμού (κύφωση ή σκολίωση) και νευρολογική συμπτωματολογία, όπως αδυναμία βάδισης, μουδιάσματα στα πόδια και ακράτεια ή επίσχεση ούρων και κοπράνων.

Τι είναι η σπονδυλοπλαστική και τι η κυφοπλαστική;

Η σπονδυλοπλαστική και η κυφοπλαστική είναι δύο παρόμοιες διαδερμικές και ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MIS) που εφαρμόζονται στη θεραπεία των οστεοπορωτικών καταγμάτων. Και στις δύο μεθόδους χρησιμοποιείται ένας λεπτός σωλήνας, ο οποίος τοποθετείται μέσα στο σώμα του σπασμένου σπονδύλου, με τη βοήθεια φορητού ακτινολογικού μηχανήματος (C-arm) ή διεγχειρητικού αξονικού τομογράφου (O-arm), μέσα από τον οποίο γίνεται έγχυση ακρυλικού τσιμέντου με σκοπό την ενδυνάμωση του αφαλατωμένου σπονδυλικού σώματος.

Με την τεχνική της κυφοπλαστικής πριν την έγχυση του τσιμέντου γίνεται προσπάθεια ανάταξης του σπασμένου σπονδύλου με τη βοήθεια μπαλονιού το οποίο φουσκώνεται με υγρό εντός του σπονδυλικού σώματος.

Τι προσφέρει στον ασθενή η επέμβαση της κυφοπλαστικής;

Με τη μέθοδο της διαδερμικής κυφοπλαστικής επιτυγχάνονται δύο στόχοι. Η αντιμετώπιση του πόνου, με τη διενέργεια μόνο πολύ μικρών τομών στο δέρμα της ράχης ή της οσφύος και η διόρθωση της κύφωσης με την αποκατάσταση του χαμένου ύψους του σπασμένου σπονδυλικού σώματος.

Η σημαντικότερη όμως προσφορά της μεθόδου στον ηλικιωμένο ιδίως ασθενή είναι η άμεση κινητοποίησή του και η διατήρηση της ικανότητάς του να αυτοεξυπηρετείται.

Ποιος είναι ο κατάλληλος χρόνος για να υποβληθεί ένας ασθενής σε κυφοπλαστική;

Όταν η συντηρητική αντιμετώπιση των οστεοπορωτικών καταγμάτων είναι ανεπιτυχής επιβάλλεται η εφαρμογή των προαναφερόμενων ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών με σκοπό την άμεση ανακούφιση από τον πόνο και την αποτροπή εγκατάστασης των επιπλοκών των καταγμάτων αυτών όπως είναι η βαρειά κύφωση και ο περιορισμός της έκπτυξης του θώρακα δηλαδή η μείωση του βάθους της αναπνοής που μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση πνευμονίας ή ατελεκτασίας του πνεύμονα και οι επιπλοκές της χρόνιας κατάκλισης, ειδικά στους ηλικιωμένους, όπως είναι τα έλκη κατακλίσεως, η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση και η θανατηφόρος πνευμονική εμβολή.

Ποιοι άλλοι ασθενείς θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τα πλεονεκτήματα της κυφοπλαστικής;

Οι ογκολογικοί ασθενείς που πάσχουν από παθολογικά κατάγματα είτε λόγω πολλαπλού μυελώματος είτε λόγω οστεολυτικών μεταστάσεων στα οστά της σπονδυλικής στήλης καθώς και οι ασθενείς με επώδυνα τραυματικά κατάγματα χωρίς αστάθεια της σπονδυλικής στήλης ή στένωση του σπονδυλικού σωλήνα από απεσπασμένα οστικά τεμάχια.

Πόσες ημέρες νοσηλείας χρειάζεται ο ασθενής που θα υποβληθεί σε κυφοπλαστική;

Οι ασθενείς μετά τη διενέργεια της διαδερμικής κυφοπλαστικής κινητοποιούνται άμεσα και συνήθως παίρνουν εξιτήριο από την Κλινική σε λιγότερο από 24 ώρες.

Υπάρχουν εξελίξεις στην τεχνική της κυφοπλαστικής; Πού πλεονεκτούν οι νέες τεχνικές;

Μια από τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις στην τεχνική της κυφοπλαστικής και της σπονδυλοπλαστικής είναι η χρήση του O-arm (διεγχειρητικός αξονικός τομογράφος) (Εικόνα 3) σε συνδιασμό με το Neuronavigation (ιατρικό GPS) (Εικόνα 4) . Η χρήση της τεχνολογίας αυτής, η οποία είναι δυστυχώς ακόμα περιορισμένη σε μερικά μόνο κέντρα της Ελλάδας, μας δίνει τη δυνατότητα να εκτελούμε τις επεμβάσεις αυτές με πολύ μεγάλη ακρίβεια εκμηδενίζοντας τον κίνδυνο νευρολογικών επιπλοκών.

Συνοψίζοντας ποιά είναι τα πλεονεκτήματα των μικρής παρεμβατικότητας τεχνικών της σπονδυλοπλαστικής και της κυφοπλαστικής;

Τα κυριότερα πλεονεκτήματα των τεχνικών αυτών είναι :

• οι πολύ μικρές τομές
• η αναίμακτη τεχνική
• ο μηδαμινός μετεγχειρητικός πόνος
• η σύντομη νοσηλεία

και φυσικά η ταχεία αποκατάσταση με αποφυγή του κλινοστατισμού και των επιπλοκών που τον συνοδεύουν (πνευμονία, έλκη κατακλίσεως, θρόμβωση φλεβών κάτω άκρων, πνευμονική εμβολή κτλ).

*Ο Dr Δημογέροντας Γεώργιος είναι Νευροχειρουργός-Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης, Διευθυντής Νευροχειρουργικής Κλινικής METROPOLITAN HOSPITAL

The post Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές για τα οστεοπορωτικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης first appeared on Γεώργιος Δημογέροντας.

Η ημικρανία είναι μία χρόνια νευρολογική πάθηση με κύριο σύμπτωμα έναν ισχυρό πονοκέφαλο που μπορεί να αφορά ολόκληρο ή μόνο το μισό κεφάλι. Διαρκεί από 2 έως 72 ώρες και συνοδεύεται από συμπτώματα όπως ναυτία, έμετο, φωτοφοβία (αυξημένη ευαισθησία στο φως) ή ηχοφοβία (αυξημένη ευαισθησία στον ήχο).Οι ακριβείς μηχανισμοί που προκαλούν τις ημικρανίες δεν είναι γνωστοί αλλά πιστεύεται ότι οφείλονται σε ένα μίγμα περιβαλλοντικών και κληρονομικών παραγόντων. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διακυμάνσεις στα επίπεδα των ορμονών μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο καθώς οι γυναίκες εμφανίζουν δύο έως τρεις φορές συχνότερα ημικρανίες σε σχέση με τους άντρες. Είναι επίσης χαρακτηριστικό ότι οι ημικρανίες εξαλείφονται πλήρως κατά την περίοδο της κύησης.
Διατροφικοί παράγοντες όπως η δυσανεξία σε ορισμένα τρόφιμα (τροφικές ευαισθησίες) και η ανεπάρκεια συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών, όπως και το στρες, μπορεί να προκαλέσουν κρίσεις ημικρανίας.
Υπολογίζεται ότι το 20% των περιπτώσεων της ημικρανίας οφείλεται σε κάποια τροφική δυσανεξία. Τρόφιμα με αγγειοσυσπαστικές ιδιότητες μπορούν να επιφέρουν ημικρανίες σε ευπαθείς ασθενείς. Τέτοια τρόφιμα είναι το κόκκινο κρασί, η μπύρα, το γιαούρτι, το γάλα, το τσάι, ο καφές,τα λουκάνικα, τα αναψυκτικά τύπου cola, η σοκολάτα, η ασπαρτάμη και το γλουταμινικό μονονάτριο που χρησιμοποιείται ως ενισχυτικό γεύσης στα κινέζικα εστιατόρια.

Ένα ακόμα πρόδρομο της ημικρανίας μπορεί να είναι η υπογλυκαιμία. Τρόφιμα που προκαλούν ημικρανία μετά από υπογλυκαιμία είναι η σοκολάτα, το τυρί, τα εσπεριδοειδή φρούτα, η μπανάνα, οι ξηροί καρποί, τα δημητριακά, τα φασόλια και η πίτσα.
Τέλος, η ανεπάρκεια της ριβοφλαβίνης (βιταμίνη Β2) και του μαγνησίου (Μg) έχουν συσχετισθεί με την εμφάνιση ημικρανίας.
Βέβαια τα τρόφιμα που προκαλούν ημικρανίες σε ένα άτομο μπορεί να μην επιφέρουν κρίσεις σε κάποιο άλλο, ενώ τα όρια δυσανοχής των τροφίμων μπορεί να ποικίλλουν από καιρού εις καιρό, ακόμα και στο ίδιο το άτομο!
Γι’αυτό το λόγο δεν υπάρχουν γενικές οδηγίες όσον αφορά την αποφυγή συγκεκριμένων τροφίμων αλλά η αξιολόγησή τους γίνεται σε κάθε ασθενή ξεχωριστά ώστε να αποφεύγεται η κατανάλωση τους ως προφυλακτικό μέτρο κατά των κρίσεων.
Είναι λοιπόν σαφές ότι η εμφάνιση κρίσεων ημικρανίας σχετίζεται άμεσα με τη διατροφή, με αποτέλεσμα ο ρόλος του διαιτολόγου, όπως και του γιατρού, να είναι σημαντικός τόσο για την πρόληψη όσο και για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της ημικρανίας.

The post Ημικρανία και διατροφή first appeared on Γεώργιος Δημογέροντας.

Δήμητρα Μπαλάσκα

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Ο πόνος στη μέση ή λουμπάγκο ή οσφυαλγία αναφέρεται στον πόνο χαμηλά στην πλάτη. Είναι ένα σύμπτωμα (όχι νόσος) που αφορά οποιοδήποτε πόνο στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης ανεξάρτητα από την αιτία που τον προκαλεί. Μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά μετά από μία απότομη κίνηση ή και σταδιακά που χειροτερεύει με το πέρασμα του χρόνου. Ο πολύ δυνατός πόνος εντοπίζεται στην περιοχή γύρω από τη μέση αλλά μπορεί να επεκτείνεται και στο πόδι ενώ  συχνά μπορεί να συνοδεύεται από μουδιάσματα στα δάκτυλα των ποδιών. Πρόκειται για ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει κάποιος αφού το 80% των ανθρώπων το έχουν ζήσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους.

Ο πόνος στη μέση είναι η δεύτερη κατά σειρά συνήθης αιτία απώλειας εργάσιμων ημερών μετά το κοινό κρυολόγημα. Μπορεί να προσβάλλει όλες τις ηλικίες, συχνότερα όμως τις ηλικίες από 30 έως 60 ετών. Έχει παρατηρηθεί όμως ότι σε νεαρότερα άτομα είναι συνήθως παροδικός ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι συχνότερα χρόνιος. Για την εμφάνισή του ενοχοποιούνται διάφοροι παράγοντες όπως είναι η ηλικία, το φύλο, η κληρονομικότητα και η γενική κατάσταση της υγείας. Η παχυσαρκία θεωρείται επίσης ένας εξίσου επιβαρυντικός παράγοντας για την μετάπτωση μιας απλής οσφυαλγίας σε μακροχρόνιο πρόβλημα. Πρόσφατη έρευνα (Smuck M 2013) σε 7.000 περίπου Αμερικανούς έδειξε ότι ο κίνδυνος εμφάνισης οσφυαλγίας εξαρτάται από τον δείκτη βάρους σώματος (ΒΜΙ) ο οποίος δείχνει τη βαρύτητα της παχυσαρκίας. Ο κίνδυνος αυτός από 2,9% που είναι στον πληθυσμό φυσιολογικού βάρους (ΒΜΙ=20-25) εκτοξεύεται στο 11, 6% στον πληθυσμό με νοσογόνο παχυσαρκία (ΒΜΙ>36). Η φυσική δραστηριότητα φαίνεται πως μειώνει τον κίνδυνο αυτό ιδίως στον πληθυσμό με ΒΜΙ από 26 έως 36 ( υπέρβαροι και παχύσαρκοι ).

Πώς μπορεί όμως να αντιμετωπιστεί ο πόνος στη μέση αν συνυπάρχει με παχυσαρκία; Καταρχάς κύριο μέλημα θα πρέπει να είναι η απώλεια βάρους καθώς και η καθημερινή σωματική άσκηση. Οι κύριες μυϊκές ομάδες που πρέπει να γυμναστούν είναι οι μύες της μέσης που είναι οι κοιλιακοί, οι ραχιαίοι, οι ιερονωτιαίοι και οι γλουτιαίοι. Αθλήματα που γυμνάζουν συνολικά το σώμα, όπως είναι η κολύμβηση πρέπει να προτιμούνται. Όμως επειδή ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός  το ορθότερο είναι να ακολουθηθεί ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης υπό την επίβλεψη γυμναστή.

Όσον αφορά την απώλεια βάρους συστήνονται οι εξής οδηγίες:

• Κατανάλωση πρωινού. Θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα γεύματα καθώς «σπάει» την πολύωρη βραδινή νηστεία. Πολυάριθμες έρευνες έχουν δείξει ότι τα άτομα τα οποία δεν καταναλώνουν πρωϊνό έχουν 4,5 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν παχυσαρκία. Επίσης σε μία μελέτη παρέμβασης παρατηρήθηκε ότι τα άτομα που ξεκίνησαν να τρώνε πρωϊνό έχασαν έως και 7,7 κιλά έναντι αυτών που συνέχισαν να μην καταναλώνουν πρωϊνό.

• Επαρκής ύπνος. Υπάρχει συσχέτιση της παχυσαρκίας με την έλλειψη ύπνου. Έρευνα έχει δείξει ότι όσοι κοιμούνταν λιγότερο από 5 ώρες εμφάνιζαν 65% μεγαλύτερο κίνδυνο παχυσαρκίας συγκριτικά με όσους κοιμούνταν 7 ώρες κάθε βράδυ.

• Κατανάλωση συχνών γευμάτων. Αυτό σημαίνει τρία κυρίως γεύματα καθώς και δύο ενδιάμεσα. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση τακτικών γευμάτων βοηθάει στον έλεγχο της πείνας, στην αποφυγή κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων φαγητού και ανθυγιεινών τροφίμων καθώς και στη διατήρηση της ισορροπίας των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα.

• Μεσογειακή Διατροφή. Αποτελεί ένα προσχέδιο για μία ισορροπημένη διατροφή. Σύμφωνα με αυτή θα πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά τροφές φυτικής προέλευσης όπως είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα φρούτα και τα λαχανικά, 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών καθώς και  ελαιόλαδο. Εβδομαδιαία θα πρέπει να καταναλώνονται 1-2  γεύματα με μαγειρευμένα λαχανικά, 1-2  γεύματα με ψάρι ή θαλασσινά, 1-2 γεύματα με όσπρια και ένα γεύμα με κοτόπουλο. Τέλος, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος πρέπει να περιορίζεται στα 2 γεύματα το μήνα.

• Έλεγχος της ποσότητας φαγητού  από κάθε κατηγορία τροφίμου που πρέπει να καταναλώνεται. Ο έλεγχος των μερίδων είναι απαραίτητος για μια επιτυχή προσπάθεια απώλειας βάρους αλλά και για την επίτευξη μιας ισορροπημένης διατροφής. Περισσότερες πληροφορίες βρίσκονται στην ενημερωτική καμπάνια του medNutrition το μέγεθος…μετράει!

• Επαρκής κατανάλωση νερού. Η σωστή ενυδάτωση του οργανισμού επιτρέπει την είσοδο των θρεπτικών συστατικών μέσα στα κύτταρα αλλά και την αποβολή των απόβλητων  του μεταβολισμού.

Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που ο πόνος στη μέση πρέπει να αντιμετωπισθεί  χειρουργικά. Στην περίπτωση που ο ασθενής είναι παχύσαρκος θα πρέπει να ακολουθήσει πρόγραμμα απώλειας βάρους τόσο πριν όσο και μετά το χειρουργείο αφού το περιττό βάρος επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη με επιπλέον φορτίο το οποίο δυσχεραίνει την μετεγχειρητική του ίαση. Στις περιπτώσεις αυτές η απώλεια βάρους θα πρέπει να γίνει σταδιακά σύμφωνα με τις οδηγίες  του διαιτολόγου σε συνεργασία φυσικά με τον ειδικό χειρουργό της σπονδυλικής στήλης (συνήθως Νευροχειρουργό ή σπανιότερα Ορθοπαιδικό ιατρό).

Πληροφορίες για την χειρουργική αντιμετώπιση πων παθήσεων της σπονδυλικής στήλης μπορείτε να βρείτε στο διαδυκτιακό τόπο www.neuroxeirourgos.gr.

Βιβλιογραφία

Μa Y., Bertone ER, Stanek EJ. Association between eating pattems and obesity in a free-living US adult population. Am J Epidemiol. 2003;158(1):85-92.

Smuck M, Kao MC, Brar N, Martinez-Ith A, Choi J3, Tomkins-Lane CC.Does physical activity influence the relationship between low back pain and obesity? Spine J. 2013;Nov 12. pii: S1529-9430(13)01649-5. doi: 10.1016/j.spinee.2013.11.010

Ζουμπανέας Ε. Μανωλαράκης Μ. (2002). Πως πρέπει να τρώμε, Τι καλό θα μαγειρέψεις…σήμερα μαμά; Σελ. 15-21 Αθήνα: Ελληνικά γράμματα.

Παπαλαζάρου Α. (2008). Γνώση, Αδυνατίστε με 5 κινήσεις. Σελ. 82 – 119 Αθήνα: Έλλην.

Συμεωνίδης Π. (1984). Παθήσεις και κακώσεις Μυοσκελετικού Συστήματος, Ορθοπεδική. Σελ. 174-178 Θεσσαλονίκη: University Studio Press.

The post Πόνος στη μέση και σωματικό βάρος first appeared on Γεώργιος Δημογέροντας.

Μπορεί να συνδυαστεί αποτελεσματικά με τη θεραπεία MAST για την αντιμετώπιση των παθήσεων αυτών.  Δισκοπλαστική και θεραπεία MAST

Συνιστάται στη διαδερμική χορήγηση ενός παχύρρευστου διαλύματος (μορφή γέλης) που περιέχει οινόπνευμα (αιθυλική αλκοόλη), κυτταρίνη και ένα σκιαγραφικό υλικό (βολφράμιο), στο εσωτερικό του εκφυλισμένου μεσοσπονδύλιου δίσκου της μέσης ή του αυχένα.

The post Δισκοπλαστική με Discogel first appeared on Γεώργιος Δημογέροντας.

Ελάχιστα Επεμβατική Νευροχειρουργική στον Εγκέφαλο

Η εμφάνιση των σύγχρονων μοντέλων Νευροπλοήγησης ανέλαβαν την καθοδήγηση του Νευροχειρουργού στη θεραπεία ακόμα και των πιο δυσπρόσιτων βλαβών του εγκεφάλου μέσα από κρανιοτομίες λίγων τετραγωνικών εκατοστών (keyhole craniotomy). Καλοήθεις (μηνιγγιώματα, ακουστικά νευρινώματα, αδενώματα της υπόφυσης, κρανιοφαρυγγιώματα, αιμαγγειοβλαστώματα) και κακοήθεις (αστροκυττώματα) όγκοι του εγκεφάλου, πρωτοπαθείς ή δευτεροπαθείς (εγκεφαλικές μεταστάσεις), ανευρύσματα και αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (AVMs) χειρουργούνται πλέον με τη βοήθεια του Νευροπλοηγού και των μικρονευροχειρουργικών εργαλείων κάτω από το χειρουργικό μικροσκόπιο .

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο:

• Η θέση της Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής στη σύγχρονη Νευροχειρουργική πραγματικότητα

The post Η θέση της Ελάχιστα Επεμβατικής Χειρουργικής στη σύγχρονη Νευροχειρουργική πραγματικότητα first appeared on Γεώργιος Δημογέροντας.